آخرین اخبار
 
کد مطلب: 106307
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
تاریخ انتشار : 1395/09/30 14:02:12
نمایش : 229
چه خداحافظي باشکوهي، عاشق‌تر از هميشه پرشور‌ترين شبش را تقديم درختان عريان زمستاني مي‌کند، چه سخاوتي دارد پاييز!
به گزارش منطقه آزاد به نقل از  باشگاه خبرنگاران جوان


زمستان در راه است،زمستاني که با آمدنش برف‌ها، اين زيبايي‌هاي دل انگيز را به همراه دارد.
 
گرچه سپيد است اما عمقش برف نيست ،گرمايي است که درختان را نوازش مي‌دهد ، با يلدا اين تولد ميترايي، ناز درختان نيز آغاز مي‌شود.
 
صداي قدم‌هاي نرم زمستان مي‌آيد، صداي قل‌قل سماور و بوي عطر چاي تازه دم مادربزرگ، کرسي گرم زغالي و مجمعه بزرگ مسي که لبريز از هندوانه‌هاي خوشرنگ و انار‌هاي قرمز هزار دانه و نقل‌هاي رنگي، رنگي، انجير خشک و گردو و کشمش است.
 
 
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
 
صداي دلنشين پدربزرگ که حافظ مي‌خواند و بوي نفت چراغ علاء‌الدين که روشني‌بخش لحظه‌لحظه شادي‌هايمان بود، اين بود يلدايي که از روزهاي قديم و کهن برايمان باقي مانده.
 
 
*شب يلدا
 
شب يلدا آخرين شب آذر ماه و شب اول زمستان و طولاني‌ترين شب سال است که به شب چله معروف و يکي از کهن‌ترين جشن‌هاي ايراني به شمار مي‌رود و يک سنت باستاني است.
 
مردم در روزگاران قديم و در سال‌هاي دور تمام فعاليت خود را با گردش خورشيد و تغيير فصل‌ها و بلندي و کوتاهي روز و شب و حرکت ستارگان تنظيم مي‌کردند و در بعضي روزها که بسيار بلند بود بيشتر از نور خورشيد بهره مي‌بردند، که در همان زمان دريافتند آخرين روز پاييز کوتاه‌ترين و شب اول زمستان بلندترين شب سال است، از اين رو آن شب را شب زايش خورشيد يا همان يلدا ناميدند و از آن پس در اين شب جشن برپا مي‌کردند.
 
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
 
جشن يلدا با قدمتي کهن هنوز هم بين ايرانيان مرسوم است و نه تنها در ايران بلکه در پاکستان، تاجيکستان روسيه هم مردم بلندشب سال را جشن مي‌گيرند.
 
 
*آيين‌هاي جشن شب يلدا
 
در اين شب همه اقوام در منزل بزرگترها گردهم مي‌آيند و با تفال بر حافظ و خوردن هندوانه و انار و آجيل و قصه‌هاي پدر و مادربزرگ‌ها مخصوص اين شب را سر مي‌کنند.
 
* يلدا در استان‌هاي کشور
 
مازندراني‌ها که اين شب را چله‌شو مي‌نامند بنا به سنت ديرينه در اين شب برنج مي‌پزند و شيريني‌ خاص آن شب مثل پشت زيک، سوهان گنجدي پيس کنده را درست مي‌کنند.
 
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
 
شب يلدا در خراسان جنوبي هم به اسم چله کو شناخته مي‌شود و از مهمترين آن داستان مراسم کف زني است که در ان کف که نوعي شيريني محلي را آماده مي‌کنند و آن را در ظرف مي‌کشند و بادام و  رازيانه مي‌پاشند و با انگشت مي‌خورند.
 
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
 
شب چله در اصفهان به دونام چله زري و عمو چله تقسيم مي‌شود و دو  شب را به عنوان شب چله برگزار مي‌کنند .
 
اصفهاني‌ها هم چون ساير ايراني‌ها با پهن کردن سفره  اين شب را گرامي مي‌دارند.
 
اين شب در استان يزد هم مانند ساير استان‌ها مراسم خاص خود را دارد.
 
در اين شب اقوام در کنار هم آش شولي که از غذاهاي سنتي اين استان است را صرف مي‌کنند.
 
شب چله در آذربايجان غربي  به چيله گجه سي  معروف است که در آن توليد حلوا در آذربايجان غربي بخصوص شهر اروميه مرسوم است و در ايام نزديک به شب يلدا، بازار خريد و فروش حلوا بسيار داغ و طرفداران زيادي دارد.
 
در شهرستان تکاب هم در شب سرد يلدا، آش کشک که در زبان محلي به آن کاچي مي گويند درست مي کنند و بر سر سفره شب يلدا مي گذارند، همچنين در تکاب رسم بر اين بوده که در شب سرد چله، گندم برشته پخت مي کردند و مقداري از آن را براي پرندگان به بام خانه مي ريختند، تا سال پربرکتي داشته باشند.
 
در گذشته مردم تکاب معتقد بودند در شب يلدا نبايد کسي به سفر برود و اگر کسي در اين شب به دور از خانه و در سفر باشد، سال پيش رو را دائم در سفر خواهد بود و ديگر آرام و قرار نخواهد داشت.
 
بختياري‌ها در اين شب کدو تنبل‌هاي بزرگي که نماد خورشيد را براي آن‌ها دارد، آب‌پز مي‌کنند و آن‌را به صورت ريز ريز شده در آش کشک مي ريزند و مي‌خورند.
 
آنها اعتقاد دارند خوردن ماست، شير، پنير، کنجد، کدو و نان جو در شب يلدا موجب فزوني و فراواني نعمت تا پايان سال مي‌شود و سبب مي گردد که وجود اين نعمت ها تا سال بعد داشته باشد.
 
يلدا، تولد باشکوه ميترايي/ يلداي ايراني در راه ثبت يونسکو
 
*شب يلدا در راه يونسکو
 
چند وقتي که خبر از ثبت شب يلدا از طريق کشور آذربايجان در يونسکو به گوش مي‌رسد که اين خبر اعتراض برخي از مورخان و پژوهشگران  را برانگيخت.
 
اين در حالي است که نظري مدير کل ثبت آثار تاريخي اعلام کرد: يونسکو در سايت ميراث ناملموس خود صفحه‌اي شبيه فراخوان طراحي کرده تا  بر اين اساس هر کشوري که تمايل به ثبت يکي از عناصر ناملموس خود هستند، در اين صفحه اعلام کنند.
 
وي افزود: ايران هم از يکسال قبل اين فراخوان را براي ثبت جهاني تکميل کرده اما از زمان ثبت درخواست ما خوشبختانه هنوز هيچ کشوري تقاضاي درخواست پيوستن به پرونده شب چله را در اين سايت اعلام نکرده است.
 
اميدواريم اين شب بزرگ و اين سنت ديرينه ايرانيان همانند چوگان توسط آذربايجان و نان لواش توسط ارمنستان و بادگيرها توسط امارات به ثبت نرسد و با نام ايراني ثبت جهاني شود.
 
 
گزارش از ندا فاضلي
 
انتهاي پيام/
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن
 
 
دانلود سلام
جشنواره ققنوس
 
عضویت در کانال
اوقات شرعی
نشر خبر
جهادگران دانشجو